پشت صحنه اربعین؛ مدیریت خدمات بزرگترین اجتماع مذهبی جهان چگونه با سرمایه مردمی اداره میشود؟
به گزارش خبرنگار تابناک در استان کهگیلویه و بویراحمد، اربعین حسینی تنها حرکت میلیونها زائر در مسیر نجف تا کربلا نیست؛ آنچه این اجتماع عظیم را به بزرگترین گردهمایی مذهبی جهان تبدیل کرده، شبکه گستردهای از مشارکتهای مردمی است که از ماهها قبل از آغاز سفر زائران شکل میگیرد. در این میان، مواکب، خیرین و نیروهای داوطلب، ستون اصلی خدماترسانی را تشکیل میدهند.
برخلاف تصور برخی افراد، در بسیاری از مناسبتهای مذهبی از جمله اربعین، ماه محرم، ماه رمضان، عید غدیر و دیگر برنامههای مردمی، اعتبارات دولتی سهم اندکی در تأمین هزینهها دارند و بخش عمده خدمات با نذورات، کمکهای مردمی و مشارکت خیرین انجام میشود. ایجاد و تجهیز مواکب، تهیه اقلام مصرفی، تغذیه، اسکان و خدمات رفاهی زائران نیز از همین الگو تبعیت میکند.
در استان کهگیلویه و بویراحمد نیز طی سالهای اخیر، مجمع خیرین عاشورایی به عنوان بازوی مردمی ستاد اربعین، تلاش کرده است با جلب مشارکت خیرین، بخشی از نیازهای مواکب استان را در ایران و عراق تأمین کند.
اربعین؛ حرکتی فراتر از یک آیین مذهبی
«ستار هدایتخواه»، مسئول ستاد مردمی اربعین در استان، در حاشیه برگزاری نشست مجمع خیرین عاشورایی، در گفتگو با خبرنگار تابناک، اربعین را یک حرکت جهانی، تمدنی و فرهنگی دانست و گفت: مردم کهگیلویه و بویراحمد از سال ۱۳۹۱ به صورت گسترده در این حرکت حضور پیدا کردند و از سال ۱۳۹۲ نیز مواکب استان فعالیت خود را آغاز کردند.
وی افزود: در سال ۱۳۹۴ با هدف ایجاد پشتوانهای مردمی برای حمایت از مواکب، مجمع خیرین عاشورایی شکل گرفت تا هر سال پیش از اربعین با حضور خیرین، بخشی از هزینههای خدماترسانی تأمین شود.
هدایتخواه با بیان اینکه اکنون حدود ۷۰ موکب متعلق به استان در ایران و عراق فعال هستند، اظهار کرد: استمرار فعالیت این مواکب بدون مشارکت خیرین و مردم امکانپذیر نیست.
اربعین امسال؛ افزایش هزینهها و نیاز بیشتر به مشارکت مردم
مسئول ستاد مردمی اربعین در استان با اشاره به شرایط متفاوت امسال گفت: اربعین پیش رو پس از جنگ اخیر برگزار میشود و مواکب استان نیز طی بیش از یکصد روز گذشته در برنامههای مختلف خدماترسانی فعال بودهاند.
وی افزایش قیمت کالاها، تجهیزات و اقلام مورد نیاز مواکب را از مهمترین چالشهای امسال عنوان کرد و افزود: با وجود افزایش هزینهها، استقبال خیرین نیز نسبت به گذشته بیشتر شده و امیدواریم بتوانیم همانند سالهای گذشته نیازهای مواکب را تأمین کنیم.
مجمعی که بر پایه مشارکت مردم شکل گرفت
«خلیفه خلقیپور»، دبیر مجمع خیرین عاشورایی، در گفتگو با خبرنگار تابناک، با تشریح روند فعالیت این مجموعه گفت: از سال ۱۳۹۴ این مجمع فعالیت خود را آغاز کرده و از سال بعد، نشست سالانه خیرین برای حمایت از مواکب برگزار میشود.
وی تأکید کرد: مهمترین ویژگی این حرکت، مردمی بودن آن است و هیچ ارتباطی با بودجههای دولتی ندارد؛ بلکه تمام کمکها از سوی مردم و خیرین تأمین میشود.
به گفته دبیر مجمع خیرین عاشورایی، علاوه بر کمکهای نقدی، مشارکتهای غیرنقدی، تجهیزات، امکانات زیرساختی و خدمات تخصصی نیز توسط خیرین در اختیار مواکب قرار میگیرد.
از کودک تا کارآفرین؛ همه در کنار زائران
خلقیپور با اشاره به تنوع مشارکتکنندگان گفت: پزشکان، معلمان، کارگران، بازنشستگان، کسبه، بانوان، فعالان اقتصادی و اقشار مختلف جامعه در این حرکت حضور دارند.
وی افزود: یکی از اتفاقات ارزشمند سالهای اخیر، حضور نوجوانان و حتی کودکان در جمع خیرین است؛ نوجوانانی که با مبالغ اندک، فرهنگ مشارکت و خدمت به زائران را از همین سنین آغاز میکنند.
دبیر مجمع خیرین عاشورایی همچنین تحقق بالای تعهدات خیرین را از دیگر ویژگیهای این حرکت عنوان کرد و گفت: بیشتر افرادی که در این جلسات حضور پیدا میکنند، به تعهدات خود عمل میکنند و همین موضوع سرمایه اعتماد را در این مجموعه افزایش داده است.
کهگیلویه و بویراحمد؛ الگویی از مشارکت مردمی
هدایتخواه با اشاره به تجربه سالهای گذشته گفت: با وجود اینکه کهگیلویه و بویراحمد از استانهای کمبرخوردار کشور محسوب میشود، اما میزان مشارکت خیرین آن در بسیاری از برنامههای ملی زبانزد است.
وی با اشاره به دوران شیوع کرونا افزود: در حالی که از استانها خواسته شده بود معادل کمکهای اختصاص یافته، مشارکت مردمی جذب کنند، مردم این استان چندین برابر رقم پیشبینی شده کمک کردند و همین موضوع مورد تقدیر مسئولان کشوری قرار گرفت.
هیچ کمکی کوچک نیست
مسئول ستاد مردمی اربعین در استان با تأکید بر اینکه مشارکت در کار خیر محدود به افراد ثروتمند نیست، گفت: هر فرد به اندازه توان خود میتواند در این مسیر سهیم باشد.
وی از بانوانی یاد کرد که حتی برای مشارکت در خدمترسانی به زائران وام دریافت میکنند تا بتوانند نذر خود را ادا کنند و افزود: از کمکهای کوچک تا کمکهای بزرگ، همه در استمرار خدماترسانی به زائران نقش دارند.
اعتماد؛ مهمترین سرمایه خیرین
در ادامه، «بابک درست»، از خیرین و فعالان اقتصادی استان، در گفتوگو با خبرنگار تابناک، اعتماد به سلامت و شفافیت مجموعه برگزارکننده را مهمترین دلیل حضور مستمر خیرین عنوان کرد.
وی گفت: بسیاری از فعالان اقتصادی علاقه دارند در کنار فعالیتهای اقتصادی، در مسئولیتهای اجتماعی نیز نقشآفرینی کنند و حتی اگر سهم آنها تنها تأمین چند بسته آب معدنی باشد، همان را افتخاری برای خدمت به زائران امام حسین (ع) میدانند.
این خیر استان تأکید کرد: کمک به اربعین هیچ منافاتی با رسیدگی به نیازمندان، کمک به ازدواج جوانان یا سایر فعالیتهای خیرخواهانه ندارد و هر کدام از این عرصهها جایگاه خود را دارند.
پشت صحنه اربعین؛ روایت سرمایه اجتماعی مردم
مرور سخنان مسئولان و خیرین نشان میدهد آنچه امروز مدیریت خدمات در بزرگترین اجتماع مذهبی جهان را ممکن ساخته، بیش از هر چیز سرمایه اجتماعی، اعتماد عمومی و فرهنگ مشارکت مردم است.
هزاران نفر، ماهها پیش از آغاز سفر زائران، بیهیاهو در حال تهیه امکانات، پشتیبانی از مواکب و فراهم کردن زیرساختهای خدمترسانی هستند؛ فعالیتهایی که شاید کمتر دیده شود، اما بدون آنها برگزاری باشکوه اربعین امکانپذیر نخواهد بود.
تجربه کهگیلویه و بویراحمد نیز نشان میدهد سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی، حتی در استانهای کمبرخوردار، میتواند بزرگترین پشتوانه برای مدیریت یکی از عظیمترین رویدادهای مذهبی جهان باشد.
انتهای پیام/