پایلوت پزشک خانواده در بویراحمد؛ فرصتی برای اصلاح نظام سلامت یا تکرار تجربههای گذشته؟
به گزارش خبرنگار تابناک از استان کهگیلویه و بویراحمد، پس از سالها فراز و فرود در اجرای برنامه پزشک خانواده در کشور، اکنون شهرستان بویراحمد به عنوان پایلوت اجرای برنامه ملی پزشک خانواده و نظام ارجاع انتخاب شده است؛ انتخابی که اگرچه یک فرصت مهم برای ارتقای نظام سلامت استان به شمار میرود، اما موفقیت آن بیش از هر چیز به میزان هماهنگی میان دستگاههای اجرایی، بیمهها، زیرساختهای ارتباطی و همراهی مردم وابسته است.
برنامه پزشک خانواده از مهمترین طرحهای تحول نظام سلامت محسوب میشود که با هدف تغییر رویکرد نظام درمانی از درمانمحوری به پیشگیری، مدیریت هزینههای سلامت، کاهش مراجعات غیرضروری به مراکز تخصصی، عدالت در دسترسی به خدمات درمانی و ایجاد نظام ارجاع طراحی شده است. با وجود اجرای این برنامه در برخی استانهای کشور طی سالهای گذشته، کارشناسان همواره نبود زیرساختهای لازم، ضعف هماهنگی بین دستگاهها، مشکلات بیمهای و کمبود نیروی انسانی را از مهمترین موانع توسعه آن عنوان کردهاند.
بویراحمد؛ آغاز یک تجربه ملی
«یدالله رحمانی» استاندار کهگیلویه و بویراحمد در نشست برنامه ملی پزشک خانواده و نظام ارجاع، انتخاب شهرستان بویراحمد به عنوان پایلوت این برنامه را فرصتی برای ارتقای نظام سلامت استان دانست و اظهار کرد: همه ظرفیتهای شهرستان برای اجرای موفق این طرح به کار گرفته خواهد شد.
وی با تأکید بر اینکه نظامهای پیشرفته سلامت در جهان بر پایه پیشگیری، مراقبتهای اولیه و تشخیص زودهنگام بیماریها استوار هستند، گفت: نظام سلامت کشور نیز باید بیش از گذشته از درمانمحوری فاصله گرفته و به سمت تقویت خدمات بهداشتی و پیشگیرانه حرکت کند.
این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که افزایش هزینههای درمان، رشد بیماریهای غیرواگیر و ضرورت مدیریت منابع مالی حوزه سلامت، اجرای کامل نظام ارجاع و پزشک خانواده را به یکی از اولویتهای وزارت بهداشت تبدیل کرده است.
زیرساختهای ارتباطی؛ حلقه مفقوده اجرای طرح
استاندار کهگیلویه و بویراحمد یکی از مهمترین الزامات اجرای موفق برنامه را توسعه زیرساختهای ارتباطی به ویژه شبکه فیبر نوری در مناطق روستایی عنوان کرد و گفت: بدون تقویت فناوری اطلاعات، استمرار خدمات سلامت الکترونیک و ارتباط مؤثر میان سطوح مختلف درمان با چالش مواجه خواهد شد.
این موضوع برای استانی مانند کهگیلویه و بویراحمد که بخش قابل توجهی از جمعیت آن در مناطق روستایی، کوهستانی و پراکنده سکونت دارند، اهمیت دوچندان دارد؛ چرا که دسترسی پایدار به سامانههای سلامت، نسخهنویسی الکترونیک و پرونده الکترونیک سلامت، از ارکان اصلی اجرای نظام ارجاع محسوب میشود.
نقش بیمهها و دستگاههای اجرایی در موفقیت طرح
رحمانی با تأکید بر اینکه اجرای پزشک خانواده صرفاً وظیفه دانشگاه علوم پزشکی نیست، نقش سازمانهای بیمهگر، فرمانداریها، استانداری، حوزه ارتباطات و سایر دستگاههای اجرایی را تعیینکننده دانست.
به گفته وی، هر دستگاه باید متناسب با وظایف قانونی خود در تأمین زیرساختها، تجهیزات، نیروی انسانی و منابع مورد نیاز اجرای طرح مشارکت کند و سازمانهای بیمهگر نیز با همراهی کامل، زمینه اجرای روان برنامه را فراهم آورند.
در واقع تجربه اجرای پزشک خانواده در سالهای گذشته نشان داده است که هرگونه ناهماهنگی میان بیمهها، مراکز درمانی و دستگاههای خدماترسان میتواند روند اجرای برنامه را با اختلال روبهرو کند.
فرهنگسازی؛ حلقه تکمیلکننده پزشک خانواده
استاندار کهگیلویه و بویراحمد آموزش و فرهنگسازی را از ارکان اصلی موفقیت این برنامه دانست و تأکید کرد که علاوه بر کارکنان حوزه سلامت، مردم نیز باید با مزایا و ضرورت اجرای پزشک خانواده و نظام ارجاع آشنا شوند.
وی همچنین خواستار مشارکت فعال نظام پزشکی و بخش خصوصی از ابتدای اجرای طرح شد و بر استفاده از تجربیات گذشته، دریافت دیدگاههای کارشناسی پزشکان و اصلاح دستورالعملها برای کاهش چالشهای احتمالی تأکید کرد.
کارشناسان نیز معتقدند اعتماد مردم به پزشک خانواده و پذیرش نظام ارجاع، زمانی شکل میگیرد که کیفیت خدمات، دسترسی مناسب و پاسخگویی مطلوب در مراکز سطح اول سلامت تضمین شود.
بویراحمد در آغاز یک آزمون مهم
انتخاب بویراحمد به عنوان پایلوت برنامه ملی پزشک خانواده، تنها آغاز اجرای یک طرح درمانی نیست؛ بلکه آزمونی برای سنجش میزان آمادگی دستگاههای اجرایی، زیرساختهای فناوری، هماهنگی بیمهها و مشارکت اجتماعی در اجرای یکی از مهمترین برنامههای اصلاح نظام سلامت کشور است.
در پایان، آنگونه که استاندار کهگیلویه و بویراحمد تأکید کرد، اگر کارگروههای تخصصی بهسرعت شکل بگیرند، دستگاههای اجرایی به مسئولیتهای خود عمل کنند، زیرساختهای ارتباطی تقویت شود و مردم نیز با اهداف این برنامه همراه شوند، بویراحمد میتواند به الگویی موفق برای اجرای برنامه ملی پزشک خانواده و نظام ارجاع در کشور تبدیل شود؛ الگویی که نتیجه آن، دسترسی عادلانهتر مردم به خدمات سلامت، کاهش هزینههای درمان و افزایش کارآمدی نظام بهداشت و درمان خواهد بود.
انتهای پیام /